De zoektocht naar elegantie I (Sudoku)

19-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support
Schermafbeelding 2010-05-18 om 09.59.50

Voorbeeld elegantie: Sudoku

Regelmatig hoor ik mijzelf iets uitspreken over ‘elegante processen’. In deze blogpost een poging daar iets meer zicht op te krijgen. Als ik denk aan elegantie dan zie ik iemand voor mij die tijdloos mooi is, iets lichts heeft (althans niets zwaars heeft) en die op een beschaafde manier iets verleidelijks heeft.

Elegant Proces

Als ik zelfde gevoel overzet naar processen dan kom ik op iets andere begrippen. Een elegant proces is mooi vormgegeven, heeft vaak symmetrieën in zich, of ritmes. Het is prettig op ermee te werken. Het doet wat het moet doen en heeft de neiging een klein beetje naar de achtergrond te raken omdat de flow zelf zo prettig is. Een elegant proces is simpel ten opzichte van de complexiteit die beheerst moet worden. Al het overbodige is eruit. Het is basic gericht op de aanwezige complexiteit. En ten slotte is een elegant proces duurzaam, heeft bestaanrecht, gebruikt niet onevenredig natuurlijke bronnen als stroom, water of mensen. Het proces is herhaalbaar en stabiel. Een voorbeeld uit onverdachte hoek: De Sudoku.

Ontstaan

De puzzel is ontworpen door Howard Garns, een gepensioneerde architect en freelance puzzelmaker en werd voor het eerst gepubliceerd in 1979 onder de naam Number Place. De puzzel werd in 1984 door Nikoli in Japan geïntroduceerd waar het ook de naam sudoku (samenvoeging van Suuji wa dokushin ni kagiru (数字は独身に限る)) kreeg. Vanaf 1986 genoot sudoku populariteit in Japan. In 1997 zag Wayne Gould, een Nieuw-Zeelandse gepensioneerde, een sudoku en werkte vervolgens 6 jaar aan een computerprogramma om sudoku’s op te stellen. Hij verkocht de hele zaak aan The Times die op 12 november 2004 begon met het publiceren van de puzzels. Een nieuwe rage was geboren. In de zomer van 2005 werd de puzzel ook geïntroduceerd in Nederland en kende al snel grote populariteit, onder meer omdat veel kranten dagelijks een sudoku begonnen af te drukken.

Spel

Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes met een klein aantal reeds ingevulde enkelvoudige cijfers. De kunst is de overige vakjes ook in te vullen op zo’n manier dat in elke horizontale lijn én in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 één keer voorkomen. Bovendien is de puzzel onderverdeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.

Anders dan veel andere puzzels zijn sudoku’s op te lossen door iedereen die bereid is zijn hersens enige tijd geconcentreerd te gebruiken en systematisch na te denken. Ook is het niet vereist enige wiskundige kennis te hebben, aangezien de symbolen geen betekenis hebben, behalve dat ze verschillend zijn. Andere symbolen kunnen ook (bron).

De Sudoku is voor mij een voorbeeld van een elegant spel. Het spel zelf is simpel en complex tegelijk, het is symmetrisch, er is niet veel bijzondere kennis (geen algemene kennis of taalkennis) voor nodig, het is verleidelijk en het gebruikt geen hulpbronnen.

Ik ben nog een beetje aan het zoeken naar dit elegantie verhaal. Ik zou blij zijn met wat reacties die mij verder kunnen helpen met deze zoektocht naar het vinden van woorden en voorbeelden.

Opslag (’stilstand, stapel en voorraad’ ipv Flow)

14-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Tot u spreekt Opslag

Ik ben overal maar niemand ziet mij meer, zo gewend als men is aan mijn aanwezigheid. Men pakt mij op en zet mij weer neer zonder erbij na te denken. Ik ben er al zolang dat bijna niemand meer weet dat ik bijzonder ben. Ik ben de pallet printpapier. Ik ben [...]

Lees het volledige artikel

Managen: 95% systeem en 5% mens

12-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

In service-organisaties zoals verzekeraars, financiële dienstverleners, gezondheidszorg en dergelijke gaat het veelal en vooral over het managen van variatie. Managers en leidinggeven hebben de neiging zich helaas vooral te focussen op de competentie, de motivatie, kortom op het ‘gedoe’ en de ‘kunsten’ van de individuele medewerker. Ik denk dat dit de foute weg is. De [...]

Lees het volledige artikel

Transport (Heen en weer ipv Flow)

30-4-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Tot u spreekt transport:
‘Oppakken, verplaatsen en neerzetten is mijn lust en mijn leven. De omweg is mijn weg. Vervoeren van de ene plek naar de andere is wat ik graag doe. Het liefst steeds weer dezelfde spullen.
Met plezier rijd ik met rood-wit-blauwe biggen naar Italië en kom terug met Salami die hier weer wordt [...]

Lees het volledige artikel

Lang Leve de Checklist

26-4-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support, 3. Persoonlijke effectiviteit, 4. Collectieve effectiviteit

Je zal toch maar in de zorg of  in de jeugdzorg werken, of huisarts zijn,  en merken dat langzamerhand je hele dag en professionaliteit dichtgeplamuurd wordt met protocollen, richtlijnen, procedures en andere kwaliteitszaken. De ellende is dat er natuurlijk ook altijd wel íets handig aan is. Het is niet zo gek om een rijtje “moet-ik-aan-denken/moet-ik-niet-vergeten” [...]

Lees het volledige artikel

Overproductie (Just in Case ipv Just in Time)

21-4-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Tot u spreekt Overproductie:
‘Zo veel, vaak en snel als het kan’ is mijn strategie. Als ik machines en mensen veel zie doen, hard zie werken dan ben ik blij. Ik zie graag stapels en voorraden ontstaan, zij zijn de bewijzen van mijn inspanning en gelijk. Ik werk niet voor een ’speciale klant’ maar voor iedereen [...]

Lees het volledige artikel

De aswolk & Leonardo Da Vinci (lean en ik)

18-4-2010, 22:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Dat was me wel een ervaring. Na een kleine week werkbezoek  en cultuur met 10 collegae van de VHPG (waarin ook nog een bizar verjaardagspartijtje van de Paus) zouden we afgelopen vrijdag terug reizen van vliegveld Leonardo da Vinci (vliegveld van Rome) naar Schiphol en donderdagnacht zou ik volgens planning in mijn eigen mandje slapen. [...]

Lees het volledige artikel

Het ontstaan van een bureaucratie (Eckart Winzen)

9-4-2010, 10:35 door Ad van der Hulst
Categorie: 4. Collectieve effectiviteit

Eckart Winzen heeft ons als erfenis een prachtig boekje nagelaten. Het is uitgegeven als een Moleskin aantekeningenboekje en staat werkelijk vol met allerlei inzicht, tip-trucs en waarnemingen opgedaan als eigengereid initiatiefnemer ondernemer van BSO/Origin. Het wordt beschouwd als hèt managementconcept om kleinschalig te organiseren. BSO/Origin was een automatiseringsonderneming met meer als 1000 medewerkers allemaal in [...]

Lees het volledige artikel

De 7 verspillingen (Muda) + prijsvraag

31-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Een kroonjuweel van de Lean-thinker is het concept van de zeven verspillingen. Vooruitlopend op een website die helemaal gewijd zal zijn aan deze 7 wil ik ze hier nog eens in hun essentie beschrijven. Als je goed kijkt naar een willekeurig proces dat je al een beetje kent (bijvoorbeeld tafeldekken, de was doen (in de [...]

Lees het volledige artikel

Persoonlijke en collectieve effectiviteit

22-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 3. Persoonlijke effectiviteit, 4. Collectieve effectiviteit

Voor mij is vanzelfsprekend dat de opgetelde persoonlijke effectiviteit de basis vormt voor collectieve effectiviteit. Dat is in mijn ervaring regelmatig niet duidelijk voor managers en leidinggevenden. Om helder te maken hoe dat zit teken ik vaak het plaatje zoals dat hiernaast staat. De twee duidelijkste kaders van een team/afdeling worden gevormd door de doelen [...]

Lees het volledige artikel

Pile not File (gewoon e-stapelen niet e-archiveren)

12-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 3. Persoonlijke effectiviteit

In 2008 verscheen een Nederlandse vertaling van ‘Upgrade your life’ van Gina Trapani. Zij is de hoofdredacteur van een beroemde Amerikaanse weblog over slim werken Lifehacker.com. De oproep uit de titel is van Gina en geldt voor de digitale wereld. Essentie ervan is dat het geen meerwaarde heeft om allerlei digitale bestanden en [...]

Lees het volledige artikel

Sociale spiegelbeelden III (en laatst)

27-2-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 3. Persoonlijke effectiviteit

Als laatste in deze miniserie (zie deel I en deel II), vandaag nog eenmaal een voorbeeld van deze methodiek. Waarom ik een draak kies als beeld wordt vanzelf duidelijk. Met dank Lex Bos voor zijn inspirerende voorbeelden. In de toekomst zal ik nog meer schatten beschrijven uit de erfenis van deze bijzondere organisatie-adviseur.
De methode
Ik zoek [...]

Lees het volledige artikel

5 Dimensies van kwaliteit in processen

31-1-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Wanneer je een beleven hebt dat een bepaald proces niet lekker loopt kan het best lastig zijn om te vinden waar ergens de hefboom verstopt zit. Mij helpt het in die situaties om via verschillende brillen te kijken naar het proces en er iets van te vinden (als eerste indicatie van een richting voor verbetering). [...]

Lees het volledige artikel

Zes simpele en elegante strategieniveau’s (Horizons of Focus)

28-12-2009, 8:06 door Ad van der Hulst
Categorie: 4. Collectieve effectiviteit

Afgelopen jaar ben ik zelf, en op verschillende plekken met anderen , druk geweest met het testen van de bruikbaarheid van de Horizons of Focus. En het werkt! Hieronder geef ik een korte beschrijving van de verschillende niveau’s waarop overzicht noodzakelijk is en hoe ze samenhangen (zie eventueel voor een uitwerking: Making it all Work. [...]

Lees het volledige artikel

Lean en Ziekenhuiszorg

15-12-2009, 16:32 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Op de Volkskrantsite stond onderstaand bericht. Een pluim voor Lean! Hier word ik blij van. Daarnaast ook met name interessant omdat hier  vooruit gedacht wordt over de 20 % bezuiniging die de gehele zorg boven het hoofd hangt als potentiële uitkomst van de interdepartementale werkgroepen zorg die als 2 van 20 werkgroepen dit voorjaar met [...]

Lees het volledige artikel

Hoe snel typt u? (hier een kleine test voor blindtypen/sneltypen)

15-12-2009, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 3. Persoonlijke effectiviteit

in het verlengde van de mailtips kreeg ik een reactie van Sandy:

“tav punt 8 (leer blind typen) kwam ik een voorbeeld tegen die 40 dagen per jaar bespaarde op http://www.ticken.nl/Typecursus/Over-blind-typen-leren.html:
“stel dat je vier uur per werkdag bezig bent met typen. Dat is ongeveer 20 uur typen per werkweek, 90 uur per maand en 920 uur [...]

Lees het volledige artikel

Ook een hoog verloop? Dit is de reden!

9-12-2009, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support, 4. Collectieve effectiviteit

Vandaag op ÉenVandaag verslag van een enquete onder 1200 medewerkers in de zorg. Uitslag: werkdruk hoog, veel verpleegkundigen willen wat anders gaan doen enz. enz. Minister Klink mocht even dienen als Kop van Jut.  Alles blijft natuurlijk zoals het was, ten slotte sluiten vakbonden CAO’s af (over salarisverhoging); management gaat over werkdruk en de minister [...]

Lees het volledige artikel

Wat is Lean?

6-12-2009, 22:27 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Het aanbod van Adjustintime bestaat onder andere uit wat ik genoemd heb ‘Lean-support’. In mijn stukjes verwijs ik ook regelmatig naar het begrip ‘lean’. Daarom hier een klein overzicht van  ‘Lean’.
Lean is te vertalen als slank en lenig. En dat wil ik wel! Helaas heeft lean geen betrekking op mijn eigen slank-en-lenig-zijn maar vooral over [...]

Lees het volledige artikel

23 mailtips van Taco

3-12-2009, 20:41 door Ad van der Hulst
Categorie: 3. Persoonlijke effectiviteit

Van de lifehackingsite speciaal voor iedereen 23 mailtips van mijn GTD collega Taco Oosterkamp van Meereffect. Meer tips voor GTD kun je naast de blogposts op deze site,  ook vinden op zijn website of gratis toegezonden krijgen als je je abonneert op zijn  nieuwsbrief. Geniet van de eigen stijl van Taco en let vooral op [...]

Lees het volledige artikel

Van 30.000 naar 50 functieprofielen

25-11-2009, 18:36 door Ad van der Hulst
Categorie: 1. P&O onderwerpen, 2. Lean Support

Nederland heeft rond de 1.000.000 ambtenaren waarvan er ongeveer 120.000 rijksambtenaren zijn die op dit moment werken in een functiehuis van 30.000 verschillende functieprofielen. Een kleine rekensom leert dat er op iedere 4 rijksambtenaren 1 profiel is. Dat lijkt me wel een beetje erg veel. Er ligt nu een plan voor om deze 30.000 taakgerichte [...]

Lees het volledige artikel