Muda

Muda is het Japanse woord voor verspilling (letterlijk afval) maar dan breed op te vatten als alle activiteiten die geen waarde toevoegen. Er zijn door Taiichi Ohno 7 soorten Muda benoemd die ik hieronder in minder technische begrippen zal proberen te verwoorden:

1. Meer doen/maken dan nodig (overproductie)
2. Zaken/mensen verplaatsen zonder toegevoegde waarde (transport)
3. Voorraden aanhouden/buffers maken (ogenschijnlijke zekerheid en rijkdom)
4. Wachten van zaken of mensen
5. Zoeken naar spullen of mensen (overbodige beweging)
6. Onhandige logistiek/processen (geen regie of overzicht)
7. Fouten/bijna ongelukken

Eenmaal waargenomen is het een kwestie van “iets niet meer doen”. Het kost niets en levert veel op. Vooral de medewerkers die het feitelijke werk doen zouden er in getraind moeten worden om Muda te identificeren en daarna op te lossen. Zie de website: 7 verspillingen.

Mura

Mura is het woord voor onregelmatigheid en onbalans. Mura is aan de orde als de maandag in een bedrijf/afdeling ontzettend druk is en de vrijdag een heel rustige dag is. Mura is aan de orde als een deel van een proces heel vlot loopt en het proces stokt op een andere plek. De kunst hier is het streven de dagelijkse gang van zaken in balans te krijgen zodat het mogelijk wordt om stressvrij, met elegante slanke processen, veel voor elkaar te krijgen.

Muri

Muri is het Japanse woord voor ‘inspannend werk’. Het effect van teveel muri is opbranden of kapot gaan. Als medewerkers te lang te hard moeten werken branden ze op en vallen uit. Als machines of materiaal structureel overbelast wordt gaat het stuk. Bij medewerkers is er ook een element van competentie aan de orde (kan ik wat ik moet kunnen of kan ik het snel leren). Bij machines of spullen gaat het vaak om te geringe kwaliteit voor het doel (b.v. Ikea spullen in een groepskamer van een voorziening voor verstandelijk beperkte of dubbelgehandicapte kinderen).

Deze Japanse Drieling is een mooi onderwerp voor een teambijeenkomst. Hoe is het met verspilling, onbalans en opbranden bij ons gesteld. En… wat kunnen we er zelf aan doen zonder dat het veel hoeft te kosten.

Zie ook de post over administratieve verspillingen.

Medewerker meldt zich per mobieltje bij leidinggevende. “Ik heb beroerd geslapen en ben helemaal van slag. De hond die 10 jaar mijn maatje is geweest is gisteren overleden. Ik kan vandaag zeker niet werken en kijk of het aan het eind van de week weer gaat lukken” (Vul voor hond in: kat, cavia, Michael Jackson enz.). Ja, wat moet je dan als leidinggevende? Als je niet zeker bent van dat wat staat in BW 7:629 en de CAO en je moet direct reageren dan is er grote kans dat je of toegeeft, of de medewerker doorstuurt naar een adviseur (P&O-er, bedrijfsarts, baas-van-de-baas). Als je wel weet wat er in het BW staat snap je dat de medewerker de facto een verlofaanvraag doet en jou van zodanige informatie dient te voorzien dat jij kunt beoordelen op er recht of doorbetalen van salaris aan de orde is (wat hier vrijwel zeker niet aan de orde is). De informatie per mobiel is onvoldoende om dat te kunnen beoordelen (BW: zodanig ziekte of gebrek dat het  niet mogelijk is de bedongen arbeid te verrichten). Logisch is dus de medewerker te melden dat hij/zij gewoon naar het werk komt. Dat we daar bespreken wat de stand is en in het allerergste geval regelen dat de medewerker een acute verlofdag heeft. Om voor en achtergrond aan te brengen bij de melding van de medewerker kun je ook nog aangeven dat de CAO (in de meeste gevallen) bij het overlijden van oma ons maar 1 dag gunt mits de begrafenisdag een werkdag is! Dus 3 dagen voor de hond (kat, caviaar, Michael Jackson enz.) is wel een beetje ver weg van wat we met elkaar gemiddeld genomen als realistisch beschouwen.

Terug naar de icoon. Hoe zekerder je bent op de contract-kant hoe vrijer en creatiever je kunt zijn op de contact-kant. Kom je er vervolgens toch niet goed uit. Dan schuif je als leidinggevende een klein beetje op naar de contractkant. Vaak is het opschuiven al geregeld in de wet en regelgeving in een reeks van zorgvuldig en proportioneel opschalend “streng” handelen. In het geval van verzuimmanagement ziet de reeks er op basis van BW en CAO over het algemeen als volgt uit:

1. Overleg naar redelijkheid en billijkheid: afspraken maken
2. Aanspreken
3. Aanschrijven, loonopschorting aankondigen
4. Loonopschorting toepassen
5. Loonuitbetaling stoppen
6. Ontslag aanvragen

Kern van het verhaal: Zorg dat je de contractkant goed kent en onderhoudt want dat scheelt een hoop ingewikkeld en tijdrovend relationeel gedoe.

Interessant? Abonneer je op deze artikelen via de knoppen in de sidebar.