De zoektocht naar elegantie I (Sudoku)

19-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support
Schermafbeelding 2010-05-18 om 09.59.50

Voorbeeld elegantie: Sudoku

Regelmatig hoor ik mijzelf iets uitspreken over ‘elegante processen’. In deze blogpost een poging daar iets meer zicht op te krijgen. Als ik denk aan elegantie dan zie ik iemand voor mij die tijdloos mooi is, iets lichts heeft (althans niets zwaars heeft) en die op een beschaafde manier iets verleidelijks heeft.

Elegant Proces

Als ik zelfde gevoel overzet naar processen dan kom ik op iets andere begrippen. Een elegant proces is mooi vormgegeven, heeft vaak symmetrieën in zich, of ritmes. Het is prettig op ermee te werken. Het doet wat het moet doen en heeft de neiging een klein beetje naar de achtergrond te raken omdat de flow zelf zo prettig is. Een elegant proces is simpel ten opzichte van de complexiteit die beheerst moet worden. Al het overbodige is eruit. Het is basic gericht op de aanwezige complexiteit. En ten slotte is een elegant proces duurzaam, heeft bestaanrecht, gebruikt niet onevenredig natuurlijke bronnen als stroom, water of mensen. Het proces is herhaalbaar en stabiel. Een voorbeeld uit onverdachte hoek: De Sudoku.

Ontstaan

De puzzel is ontworpen door Howard Garns, een gepensioneerde architect en freelance puzzelmaker en werd voor het eerst gepubliceerd in 1979 onder de naam Number Place. De puzzel werd in 1984 door Nikoli in Japan geïntroduceerd waar het ook de naam sudoku (samenvoeging van Suuji wa dokushin ni kagiru (数字は独身に限る)) kreeg. Vanaf 1986 genoot sudoku populariteit in Japan. In 1997 zag Wayne Gould, een Nieuw-Zeelandse gepensioneerde, een sudoku en werkte vervolgens 6 jaar aan een computerprogramma om sudoku’s op te stellen. Hij verkocht de hele zaak aan The Times die op 12 november 2004 begon met het publiceren van de puzzels. Een nieuwe rage was geboren. In de zomer van 2005 werd de puzzel ook geïntroduceerd in Nederland en kende al snel grote populariteit, onder meer omdat veel kranten dagelijks een sudoku begonnen af te drukken.

Spel

Een sudoku is een puzzel van negen bij negen vakjes met een klein aantal reeds ingevulde enkelvoudige cijfers. De kunst is de overige vakjes ook in te vullen op zo’n manier dat in elke horizontale lijn én in elke verticale kolom de cijfers 1 tot en met 9 één keer voorkomen. Bovendien is de puzzel onderverdeeld in negen blokjes van drie bij drie, die elk ook weer eenmaal de cijfers 1 tot en met 9 moeten bevatten.

Anders dan veel andere puzzels zijn sudoku’s op te lossen door iedereen die bereid is zijn hersens enige tijd geconcentreerd te gebruiken en systematisch na te denken. Ook is het niet vereist enige wiskundige kennis te hebben, aangezien de symbolen geen betekenis hebben, behalve dat ze verschillend zijn. Andere symbolen kunnen ook (bron).

De Sudoku is voor mij een voorbeeld van een elegant spel. Het spel zelf is simpel en complex tegelijk, het is symmetrisch, er is niet veel bijzondere kennis (geen algemene kennis of taalkennis) voor nodig, het is verleidelijk en het gebruikt geen hulpbronnen.

Ik ben nog een beetje aan het zoeken naar dit elegantie verhaal. Ik zou blij zijn met wat reacties die mij verder kunnen helpen met deze zoektocht naar het vinden van woorden en voorbeelden.

In-Vloed = In-Flow

17-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 4. Collectieve effectiviteit

Een kleine 20 jaar geleden gingen we met de kleine familie een aantal zomers naar Val Sinestra: een mooi tegen de berg aangeplakt familiehotel in het Engadin in Zwitserland. Naast Val Sinestra liep een beek genaamd de Branca. Met zoon en dochter was ik in die jaren uren druk met pogingen de loop van de [...]

Lees het volledige artikel

Opslag (’stilstand, stapel en voorraad’ ipv Flow)

14-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Tot u spreekt Opslag

Ik ben overal maar niemand ziet mij meer, zo gewend als men is aan mijn aanwezigheid. Men pakt mij op en zet mij weer neer zonder erbij na te denken. Ik ben er al zolang dat bijna niemand meer weet dat ik bijzonder ben. Ik ben de pallet printpapier. Ik ben [...]

Lees het volledige artikel

Managen: 95% systeem en 5% mens

12-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

In service-organisaties zoals verzekeraars, financiële dienstverleners, gezondheidszorg en dergelijke gaat het veelal en vooral over het managen van variatie. Managers en leidinggeven hebben de neiging zich helaas vooral te focussen op de competentie, de motivatie, kortom op het ‘gedoe’ en de ‘kunsten’ van de individuele medewerker. Ik denk dat dit de foute weg is. De [...]

Lees het volledige artikel

Continious improvement = intelligente luiheid (QED)

5-5-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support, 3. Persoonlijke effectiviteit, 4. Collectieve effectiviteit

Al wandelend vanochtend vroeg rondom de plas in Het Bossche Broek (een groot natuurgebied aan de oostkant van Den Bosch) kwam ik opeens op deze gedachte, gevoed door een podcast van GTD connect. In deze twee begrippen zit de link tussen Lean (continious improvement) en GTD (intelligente luiheid). Op het eerste gezicht is er een [...]

Lees het volledige artikel

Transport (Heen en weer ipv Flow)

30-4-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Tot u spreekt transport:
‘Oppakken, verplaatsen en neerzetten is mijn lust en mijn leven. De omweg is mijn weg. Vervoeren van de ene plek naar de andere is wat ik graag doe. Het liefst steeds weer dezelfde spullen.
Met plezier rijd ik met rood-wit-blauwe biggen naar Italië en kom terug met Salami die hier weer wordt [...]

Lees het volledige artikel

Lang Leve de Checklist

26-4-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support, 3. Persoonlijke effectiviteit, 4. Collectieve effectiviteit

Je zal toch maar in de zorg of  in de jeugdzorg werken, of huisarts zijn,  en merken dat langzamerhand je hele dag en professionaliteit dichtgeplamuurd wordt met protocollen, richtlijnen, procedures en andere kwaliteitszaken. De ellende is dat er natuurlijk ook altijd wel íets handig aan is. Het is niet zo gek om een rijtje “moet-ik-aan-denken/moet-ik-niet-vergeten” [...]

Lees het volledige artikel

Overproductie (Just in Case ipv Just in Time)

21-4-2010, 7:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Tot u spreekt Overproductie:
‘Zo veel, vaak en snel als het kan’ is mijn strategie. Als ik machines en mensen veel zie doen, hard zie werken dan ben ik blij. Ik zie graag stapels en voorraden ontstaan, zij zijn de bewijzen van mijn inspanning en gelijk. Ik werk niet voor een ’speciale klant’ maar voor iedereen [...]

Lees het volledige artikel

De aswolk & Leonardo Da Vinci (lean en ik)

18-4-2010, 22:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Dat was me wel een ervaring. Na een kleine week werkbezoek  en cultuur met 10 collegae van de VHPG (waarin ook nog een bizar verjaardagspartijtje van de Paus) zouden we afgelopen vrijdag terug reizen van vliegveld Leonardo da Vinci (vliegveld van Rome) naar Schiphol en donderdagnacht zou ik volgens planning in mijn eigen mandje slapen. [...]

Lees het volledige artikel

Het ontstaan van een bureaucratie (Eckart Winzen)

9-4-2010, 10:35 door Ad van der Hulst
Categorie: 4. Collectieve effectiviteit

Eckart Winzen heeft ons als erfenis een prachtig boekje nagelaten. Het is uitgegeven als een Moleskin aantekeningenboekje en staat werkelijk vol met allerlei inzicht, tip-trucs en waarnemingen opgedaan als eigengereid initiatiefnemer ondernemer van BSO/Origin. Het wordt beschouwd als hèt managementconcept om kleinschalig te organiseren. BSO/Origin was een automatiseringsonderneming met meer als 1000 medewerkers allemaal in [...]

Lees het volledige artikel

De 7 verspillingen (Muda) + prijsvraag

31-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Een kroonjuweel van de Lean-thinker is het concept van de zeven verspillingen. Vooruitlopend op een website die helemaal gewijd zal zijn aan deze 7 wil ik ze hier nog eens in hun essentie beschrijven. Als je goed kijkt naar een willekeurig proces dat je al een beetje kent (bijvoorbeeld tafeldekken, de was doen (in de [...]

Lees het volledige artikel

GEMBA management (go see!)

29-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Als er één ding van belang is geweest in de ontwikkeling van Lean-thinking dan is het de herwaardering van directe waarneming van het proces. En dat is mooi! Het heeft ervoor gezorgd dat we afdalen van de berg van abstracties en generalisaties en terug keren in de werkelijkheid die leeft, altijd sprankelt, beweegt, soms ook [...]

Lees het volledige artikel

Visueel management (managen met T-shirts)

15-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Deze week was er een mooi voorbeeld van het werken met visueel management. In een paar dagen tijd moest worden geregeld dat  220.000 stemmen werden herteld in Rotterdam. Hoe organiseer je dat? Je definieert een aantal rollen en iedere rol krijgt een andere kleur T-shirt aan zodat voor iedere betrokkene gedurende de gehele dag duidelijk [...]

Lees het volledige artikel

Capaciteit = VA + BNVA + NVA

10-3-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Achter deze wonderlijke formule gaat een van de geheimen van Lean-thinking schuil. Deze week ben ik op een paar plekken bezig met dit gegeven vandaar dat ik dit hier deel. Alles draait om het toevoegen van waarde. Ik koop een groot schilderdoek, wat kwasten en wat verf voor € 200,–. Ik schilder vervolgens de Nachtwacht. [...]

Lees het volledige artikel

Sociale spiegelbeelden III (en laatst)

27-2-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 3. Persoonlijke effectiviteit

Als laatste in deze miniserie (zie deel I en deel II), vandaag nog eenmaal een voorbeeld van deze methodiek. Waarom ik een draak kies als beeld wordt vanzelf duidelijk. Met dank Lex Bos voor zijn inspirerende voorbeelden. In de toekomst zal ik nog meer schatten beschrijven uit de erfenis van deze bijzondere organisatie-adviseur.
De methode
Ik zoek [...]

Lees het volledige artikel

4 niveau’s van procesborging

21-2-2010, 19:19 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Vanuit de lean-reizen van allerlei organisaties is er een oordeel over de hiërarchie in het borgen van processen. Als het even kan willen we een proces borgen met niveau 1. Als dat niet kan borgen we het proces met niveau 2 enzovoort. Het bijzondere van deze hiërarchie is dat de methode die het laagst in [...]

Lees het volledige artikel

Alle intelligentie gebruiken

10-2-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Ik wil met jullie een citaat delen dat mij zo uit het hart gegrepen is dat ik bij het lezen helemaal enthousiast werd. Het citaat komt van een Japanner die een analyse geeft van het verschil tussen de ‘westerse’ manier van organiseren en de Japanse.
‘Westerse bedrijven zijn gebouwd op het model van Taylor (scientific management [...]

Lees het volledige artikel

Bewaartermijnen van P-dossiers

2-2-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 1. P&O onderwerpen, 2. Lean Support

Regelmatig komt het thema weer op: Hoe lang moet/mag je inhoud en dossiers van personeel  bewaren? De vraag komt meestal op in situaties waarin er geen handig systeem is ontwikkeld waardoor de regels vanzelf helder zijn. Ik doe een poging.
De regels en de bewaker
De regels zijn voornamelijk vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Toezicht op [...]

Lees het volledige artikel

5 Dimensies van kwaliteit in processen

31-1-2010, 8:00 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

Wanneer je een beleven hebt dat een bepaald proces niet lekker loopt kan het best lastig zijn om te vinden waar ergens de hefboom verstopt zit. Mij helpt het in die situaties om via verschillende brillen te kijken naar het proces en er iets van te vinden (als eerste indicatie van een richting voor verbetering). [...]

Lees het volledige artikel

Toyota Principes (ook zeer leerzaam als je geen auto’s maakt)

22-1-2010, 7:37 door Ad van der Hulst
Categorie: 2. Lean Support

In deze blogpost beschrijf ik in mijn woorden de 14 leidende principes van de Toyota manier van organiseren. Ik voel me helemaal als een vis in het water met deze principes en kan ze steeds meer vullen met eigen ervaring en beelden. In mijn eerdere blogs (zie categorie ‘lean support’ in de sidebar) zijn allerlei [...]

Lees het volledige artikel