Wat is Lean?

• Tweet
• Sharebar

• Tweet

Het aanbod van Adjustintime bestaat onder andere uit wat ik genoemd heb ‘Lean-support’. In mijn stukjes verwijs ik ook regelmatig naar het begrip ‘lean’. Daarom hier een klein overzicht van  ‘Lean’.

Lean is te vertalen als slank en lenig. En dat wil ik wel! Helaas heeft lean geen betrekking op mijn eigen slank-en-lenig-zijn maar vooral over middelen en processen.

Korte Historie

Lean op het westen is ingebracht door een Amerikaan (Jim Womack) en een Engelsman (Dan Jones) die in eerste instantie in een boek (The machine that changed the world) verslag hebben gedaan van hun onderzoek naar het verschil in effectiviteit van verschillende automerk-fabrieken. Uit dat onderzoek kwam Toyota naar voren als de kampioen in alles. In een tweede boek (Lean Thinking) hebben zij een fundament gelegd om zonder Japans te hoeven denken  en spreken toch te kunnen begrijpen wat het bijzondere is van de Toyota productie methodiek. Inmiddels is er op basis van deze literatuur nog veel meer literatuur ontstaan en vooral ervaring opgedaan met ‘Lean’ in de Westerse werkelijkheid. Ik zie lean vooral als een methodiek om echt aangehaakt te raken aan de realiteit van mensen en processen (uiteraard zie ik ook dat overal in de wereld Lean als simpel (altijd prijs) truukje wordt vermarkt). Simpel is het dus zeker niet. Je manier van denken en waarnemen veranderen is nu eenmaal niet zo eenvoudig (laat staan het denken en waarnemen van een ander veranderen).

Basis

Lean gaat vooral over waarnemen en denken in aansluiting met de werkelijkheid. In de economische werkelijkheid betekent dit dat er aandacht moet zijn voor een aantal basiszaken:

1. Waarde: Bij Lean gaan we uit van waarde voor mensen/klanten/cliënten. Om iets te kunnen doen aan die waarde moeten we heel precies weten wat de mens voor wie wij werken wenst. Daar komen we achter door het hem/haar te vragen.
2. Waardestroom: Wanneer we weten wat de waarde is gaan we heel precies na hoe ons proces er in de werkelijkheid uit ziet en leggen dat vast. We leren op deze manier een waardestroom zien. We kijken niet langer meer naar allerlei losse activiteiten maar zien de stroom. Vervolgens beoordelen wij de waardestroom. Wat zijn de processtappen die waarde toevoegen (die mogen er zijn en eventueel uitgebreid worden)?; Wat zijn de processtappen die er wel moeten zijn (omdat ze bijvoorbeeld wettelijk verplicht zijn) maar niet direct waarde toevoegen (die gaan we slim en snel maken en als het kan automatiseren)?; Wat zijn de processtappen die geen waarde toevoegen en niet op een andere manier noodzakelijk zijn (die gaan we eruit organiseren)? Zie vooral ook de website 7 verspillingen.nl
3. Flow: We nemen als streven dat het proces geen wachttijden en verspillingen meer heeft. Dat wil idealiter zeggen dat de waarde-toevoegende tijd gelijk is aan de procestijd.
4. Pull: We nemen als streven dat het proces pas actief wordt als er een echt mens is met een echte vraag en we proberen te vermijden dat er zaken, formulieren, voorraden gemaakt worden zonder dat er (vrijwel zeker) een vraag naar is.
5. Streven naar Perfectie: Het zal duidelijk zijn dat ‘Lean’-worden een ontwikkelingsweg is van een organisatie. Dit betekent dat de vorige vier stappen permanent onderhouden dienen te worden.

Profit en non-profit

Tachtig procent van de lean-literatuur gaat over de takken van industrie waar iets gemaakt wordt (auto’s, speelgoed, medicijnen enz.). Ook al heeft Lean daar zijn waarde als methodiek ruimschoots bewezen, het is nog niet zo eenvoudig Lean toe te passen op minder zichtbare processen zoals jeugdzorg, gezondheidszorg, onderwijs enz. We hebben vermoedelijk een non-profit ‘Toyota’ (een excellent voorbeeldbedrijf) nodig die ons laat zien hoe we deze sectoren weer aan kunnen haken bij de werkelijke waarde die mensen wensen.

Lean Support

Ik heb gekozen voor het begrip Lean Support om uit te drukken dat er zonder Lean als integrale ontwikkelingsweg in te zetten er ook al veel winst te behalen is in het identificeren en opheffen van verspilling; in het streven naar permanente verbetering; Kaizen; leren kijken naar processen enz. De grootste draak van deze tijd is bureaucratie. Met behulp van de gereedschapskist en filosofie van ‘Lean-thinking kan deze bureaucratie in ieder geval worden teruggebracht en weer levendig en bewust gemaakt worden. En zoals bekend zie ik een onlosmakelijke verbinding met persoonlijke effectiviteit en GTD.

Zie ook de andere blogposts over lean.

Meer over lean
Lean management instituut (nederlands kenniscentrum)
LEI (organisatie van Jim Womack)
LeanUK (organisatie van Dan Jones)