Drie is de mens

• Tweet
• Sharebar

• Tweet

Op een beurs ontmoette ik een man die vol passie sprak over zijn werk met de moeilijkste gevallen van de sociale diensten van een aantal gemeentes. Op basis van zijn dertigjarige ervaring als werker in de verslavingszorg had hij ontdekt dat de mens pas functioneert als hij kan spreken, ademen en bewegen. Hij had allerlei werkvormen ontwikkeld om deze mensen zoals verslaafden, uitbehandelde psychiatrische patiënten, geen Nederlands sprekende maar al lang in Nederland verblijvende allochtonen, (“residu van de samenleving” genoemd door de ambtenaren) weer meer mens te laten worden als uitgangspunt voor resocialisatie dat weer een opmaat zou kunnen worden voor participatie in werkleven. We kwamen in een enthousiasmerend gesprek en zijn ontdekking knoopte zich aan een aantal beelden die ik in mij draag.
Ieder mens functioneert op basis van drie complexe systemen die niet te scheiden zijn maar wel te onderscheiden.
1.    Zenuw-zintuigsysteem
2.    Ademhaling en bloedsomloop
3.    Stofwisseling en ledematen

Zenuw zintuigsysteem

Dit systeem heeft het centrum in mijn hoofd. Horen, zien, ruiken zijn direct verbonden met mijn hoofd. Ook andere zintuigen zoals tasten functioneren op basis van fijne netwerken van zenuwen. Mijn hersensen zijn een centraal punt waar alle waarneming bij elkaar komt. Het brein is het centrale punt en de zenuwen vormen een naar de uiteinden van mijn lichaam steeds fijner wordend netwerk waardoor zelfs het puntje van mijn kleine teen verbonden is met dit brein.

Ademhaling en bloedsomloop.

De longen en het hart hebben hun centrum in het middeldeel van mijn lijf. Door de uitwisseling met de buitenwereld in mijn longen (ik adem uit, ik adem in) breng ik zuurstof in mijn longen en adem ik kooldioxide uit. Ik hoef er niet aan te denken. Dit proces draagt zichzelf. Bij heftige gevoelens ervaar ik mijn longen en hart. Woede jaagt mijn hart op, schaamte zorgt voor een rode kop (bloed naar mijn hoofd), angst en schrik zorgen ervoor dat ik mijn adem inhoud. Gewoonlijk voel ik mijn longen pas als ik heb gerend om de trein te halen. De bloedsomloop zorgt voor een stroom omhoog naar mijn hoofd en een stroom naar beneden en opzij  richting armen en benen. Zuurstofarm bloed keert terug langs de longen en wordt daar weer verrijkt. Het ritme van het hart verzorgt de beweging voor dit proces.

Stofwisseling en ledematen.

Hier wordt gewerkt. Mijn stofwisseling is druk met verteren, verwerken en afscheiden van alles wat ik tot mij neem. Ik merk er niet veel van afgezien van die momenten dat het niet goed gaat. Dan krijg ik kramp, lucht of soms zelfs koorts. Door mijn ledematen ben ik in staat om te bewegen en mij te verplaatsen.
Als drie basisvoorwaarden voor gezondheid verbonden met dit drieledig mensbeeld dus:

1. Als je je niet uit (kunt uiten) dan gaat het ergens vastzitten (gaat het in).
2. Als je niet kunt ademen dan is het of adembenemend of verstikkend.
3. Als je je niet kunt bewegen dan ben je ‘bevroren’ en zit je vast.

Drie is de organisatie

In een organisatie zijn eveneens drie systemen herkennen en te onderscheiden. Het eerste noem ik strategie/coördinatie, het tweede ondersteuning/procesontwikkeling en het derde uitvoering en waarde toevoeging. In veel organisaties worden deze systemen ondergebracht in verschillende hiërarchien. Strategie en coördinatie worden verzorgd door het management. Ondersteuning en procesvorming worden verzorgd door de staf. Uitvoering en het toevoegen van waarde gebeurd op de werkvloer. Een organisatie is een organisme, leeft en kan derhalve gezond (in balans) of ziek (uit balans) zijn. Wanneer het management niet leeft in de concrete werkelijkheid van het primaire proces dan worden voorstellingen leidend voor strategie en coördinatie. In het geval dat de stafdiensten zich niet oriënteren op het primaire proces en de van daaruit afgelezen strategie dan ontstaat bureaucratie. Als de uitvoerders geen invloed hebben op de lay-out van hun werkplek en het ontwerp van de gestandaardiseerde processen dan verworden zij tot domme uitvoerders of zelf tegenwerkers. Dat laatste beeld maakt het voor mensen moeilijker om effectief te zijn en hun eigen meesterschap uit te leven (maar een excuus is het niet!).

Mijn ervaring is dat het onderkennen en onderscheiden van deze drie systemen helderheid verschaft bij organisatievraagstukken.

Plaatje van de drie knoop komt van hier

Als je dit artikel waardevol vond en er wel meer van zou willen kun je twee dingen doen:

1. Je kunt je hier op deze pagina rechtsboven inschrijven op de blog per mail. Je ontvangt ieder nieuw artikel per mail zodat je niets mist.

2. Je kunt je op deze pagina aanmelden voor het Adjit eZine. Aanmelders kunnen direct een eBook downloaden dat gaat over slimme systemen, processen en structuren (‘Minder managementcorvee, Ruimte maken voor resultaat). Daarna ontvang je steeds op donderdag om de twee weken het Adjustintime eZine met een artikel + een tip.