Pas toe of leg uit (duaal management)
‘Pas toe of leg uit’ is het heilige adagium bij governance codes, branchecodes, evidend based handelingsrichtlijnen en al dat soort belangwekkende documenten. De essentie ervan is dat er door een aantal wijze mensen (natuurlijk meestal mannen) een keer goed is nagedacht over een bepaald onderwerp. Alle bekende zaken uit onderzoeken en ervaringsbeschrijvingen zijn op rij gezet met als resultaat een document dat in ieder geval heel verstandig is maar helaas niet in alle gevallen dekkend voor de zich in de kleurrijke werkelijkheid voor doende situaties. Volgens het adagium werkt het dan zo dat iedere professional tijdens bij/na/herscholing kennis maakt met deze inhoud en zich commiteert aan deze werkwijze, tenzij er een goede reden is ervan af te wijken. Die reden dient vervolgens te worden vastgelegd (ik heb de richtlijn/werkwijze niet toegepast en had daarvoor deze reden ….).
Ik kom nogal wat organisaties tegen die expliciet of impliciet duaal georganiseerd zijn. Dat wil zeggen dat de organisatorische verantwoordelijkheid (gezond financieel huishouden en gezonde werkorganisatie) en de inhoudelijke verantwoordelijkheid (kwaliteit van dienstverlening/zorg/onderwijs) in twee verschillende rollen/functies zijn ondergebracht. De laatste functie (inhoudelijk) bepaalt wat er nodig is en de eerste functie bepaalt of het ook kan met de beschikbare middelen en mensen. De inhoudelijke functies zijn meestal staffuncties (orthopedagogen/remedial teachers/psychologen/psychiaters/Arbo-mensen/kwaliteitsmensen/P&O-ers enz.) de organisatorische functies zijn lijnfuncties (managers/teamhoofden/leidinggevenden).
Het aardige van deze manier van organiseren is dat er concurrerende waarden ontstaan die als het spel goed gespeeld worden het optimale verhaal tot stand brengen. De grote schaduwkant van het verhaal is dat bij een dominantie van de zakelijke kant de inhoud er onder leidt (en de stafmensen gefrustreerd raken) en dat wanneer de staf dominant is de werkorganisatie onbetaalbaar wordt (en er uiteindelijk gereorganiseerd moet worden).
Mijn ervaring is dat het principe ‘pas toe of leg uit’ ook hier een vruchtbare rol kan spelen. De manager en de inhoudelijke functie komen er in 95 % van de gevallen gewoon samen uit. Als dat niet het geval is dan geldt de volgende spelregel. De inhoudelijke functie schrijft een formeel met argumenten onderbouwd advies aan de manager. De manager overweegt de uitvoerbaarheid van het advies. In het geval dat de manager het advies niet uit wil/kan voeren schrijft deze een met argumenten onderbouwd antwoord. De beide documenten komen op het bureau van de naasthogere lijnverantwoordelijke die vervolgens een besluit neemt (en natuurlijk bij erkenning van een eventueel tekort aan mensen/middelen het kader verruimt). Wanneer deze spelregel wordt doorgesproken op het moment dat er nog niets aan de hand is zorgt deze ervoor dat ‘het spel’ overzichtelijk blijft wanneer er wel iets aan de hand is.
De hierboven beschreven spelregel is een voorbeeld van een praktische uitwerking van het principe contract/contact zoals eerder hier op deze blog verwoord.
Interessant? Via de knoppen in de sidebar kun je ervoor zorgen dat je deze posts per email of RSS ontvangt. Afmelden is simpel.
Reageren? Graag via het ‘comment’-veld onderaan de post (als ie niet zichtbaar is even op de titel van de post klikken).
Loading 
